تفاوت ربا(بهره) و سود
ساعت ٥:٢۳ ‎ب.ظ روز جمعه ۱۳ مهر ،۱۳۸٦ : توسط : آزاده

مدتی بود که مساله وجه تمایز ربا(بهره) و سود ذهن مرا به خود مشغول کرده بود.که البته بی دلیل با نوع کاری من نبود.

در مباحث بانکداری تفاوتهای عمده ای برای نظام بانکداری اسلامی و ربوی مطرح شده است.هر کدام جای بحث و تامل دارد.به طور مثال رابطه دائن و مدیون که در نظام ربوی مطرح است امروزه نام اسلامی وکیل -موکل به خود گرفته است!

از نظر واژه شناسی ربا هرگونه زیادتی بر دین واقعی است. چنانچه از قبل شرط و تعیین شده باشد.عناصر تشکیل دهند ربا: الف-مالکیت دین از داین به مدیون ب- استقلال داین از مدیون ج- شرط دریافت زیادتی

وجه تمایز ربا و سود:

  1. ربا از قبل تعیین و در قالب ارقامی ثابت است و مدیون(وام گیرنده) در تعیین آن دخالتی ندارد. در مقابل سود با توافق طرفین پیش بینی و تسهیم می گردد.
  2. ربا بر ذمه ی مدیون قرار دارد و پرداخت ان الزامی است .حال انکه سود قبل از تحقق حالت التزام داشته و پس از تحقق پرداخت ان الزامی است.
  3. ربا حاصل بهره وری از داراییهای نقدی است بدون مشارکت صاحب سرمایه،اما سود بازده حاصل از ترکیب عوامل تولید است.

حال انچه مطرح است این است که آیا به واقع امروزه شرط دریافت زیادت از طرف بانک مطرح نمی شود؟و وام گیرندگان از روی رضایت پرداخت می کنند؟در تسهیلات مشارکت که از نظر لغوی نیز دلالت بر شراکت دارد، چه درصدی را بانک و چه درصدی را مشتری سهیم است؟و ...

به نظر من ، امروزه فقط تعاریف تغییر کرده اند،و گرنه اگر با دقت بررسی کنیم تفاوتی میان این دو نظام دیده نمی شود حتی در نوع سپرده گذاری ها.بله البته تنها تفاوت را می توان در وارد کردن سپرده  قرض الحسنه در نظام بانکداری اسلامی جستجو کرد . شاید از لحاظ شرعی تفاوت باشد اما از لحاظ اقتصادی این بهره همان بهره ای است که کلاسیک ها و کینزین ها  تحت عنوان نظریه پولی بهره از آن یاد کرده اند.