ساعت ۱٠:۱۸ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٥ دی ،۱۳۸٦ : توسط : آزاده

نقدینگی و تورم:

نقدینگی یکی از متغیرهای اساسی اقتصاد کلان به شمار می رود.در ادبیات اقتصادی و پولی، افزایش نقدینگی به مفهوم وسیعتر افزایش پول یکی از مهمترین عوامل افزایش تورم به شمار می رود.

یکی از دلایل افزایش تورم طی سالهای اخیر در کشور ما کاهش نسبت اسکناس و مسکوک به سپرده ها و در نتیجه آن افزایش ضریب فزاینده نقدینگی بوده است.

در کشورهای دارای ثبات اقتصادی و نظام رقابتی تقریبا بین تورم و نقدینگی رابطه مشخصی وجود دارد یعنی از رشد نقدینگی هر چه شامل رشد تولید داخلی شود بقیه به رشد قیمت ها می انجامد. اما در ایران اینگونه نیست.رابطه بین پول و قیمت هاهمان رابطه مقداری پول است که دو بعد دارد.

۱-بعد حسابداری: این رابطه بیان می کند که در هر دوره زمانی معین مقداری پول با سرعت معین در دست عوامل اقتصادی برای پوشش معاملات بکار می رود. دربازارهای با ثبات می گویند سرعت گردش پول و رشد تولید دارای ثبات نسبی است پس هر تغییری در حجم پول بر روی قیمت ها تاثیرگذار خواهد بود.

یکی دیگر از دلایل افزایش تورم در کشور ماکسری بودجه، ندانم کاری های بانک مرکزی و محدودیت درامدهای ارزی بوده است که نه تنها قیمت ها متناسب با رشد نقدینگی بالا نرفت بلکه از ان هم پیشی گرفت.

سرعت مقداری پول در حقیقت همان سرعت درامدی گردش پول می باشد .به بیان دیگر پول چند بار معاملات تولید ناخالص داخلی را ژوشش می دهد. در اقتصاد های با ثبات فاصله سرعت درامدی و سرعت معاملاتی گردش ژول تقریبا ثابت  است. شواهد نشان می دهد در ایران این رابطه به دلیل افزایش تعداد معاملات نامربوط تولید ناخالص داخلی مانند افزایش واردات و واسطه گری در معاملات اموال غیر منقول به هم بخورد.پس پیامد اول شکاف مربوط به تغییرات نرخ تورم و رشد نقدینگی،گسترش فعالیت های سوداگرانه می باشد.رشد نقدینگی از طرفی سبب افزایش ثرون جامعه و تورم پنهان می گردد.(امری که به وفور در جامعه کنونی مشاهده می گردد).

یکی دیگر از عوامل ا فزایش نقدینگی عملکرد نادرست بانکها در پرداخت تسهیلات می باشد. در برخی بانکها مرسوم است که به جای تسویه وام مشتری سود را پرداخت می کند و مجددا همان وام به مشتری داده می شود در حقیقت گردش پولی صحیحی صورت نگرفته اما پول به صورت کاذب در جامعه  گردش می کند که این امر نیز تاثیر بسزایی در تورم جامعه داشته است.  البته در این خصوص باید بر بانک مرکزی به عنوان بانک ناظر اعتراض کرد.

استفاده بی رویه از چک پول به جای پول و کارتهای اعتباری،بالا بودن میزان تسهیلات به سپرده ها و در نتیجه تامین کسری منابع بانکها از بانک مرکزی،عدم نظارت و برنامیه ریزی صحیح در پرداخت تسهیلات  طرح های زود بازده و....از عوامل عمده افزایش تورم نجومی در جامعه کنونی ما می باشد.